+7 (777) 001 44
99
2016 жылдан бастап кәсіпқой боксшыларға Олимпиада ойындарына қатысуға рұқсат берілді. Бастапқыда олардың жекпе-жек санына 15-тен аспауы тиіс деген шектеу болды, бірақ кейін бұл талап та алып тасталды.
Қазіргі уақытта Халықаралық олимпиада комитеті мен World Boxing регламентінде кәсіпқойлардың Олимпиадаға қатысуына ешқандай шектеу жоқ. Алайда бұған кәсіпқой ұйымдар мен ұлттық ережелер кедергі келтіреді.
WBC кәсіпқой боксшылардың Олимпиадаға қатысуына қарсы шығып отыр - рейтингтегі үздік 15 боксшы үшін екі жылдық шеттету түріндегі жаза қарастырылған.
21 қазанда АҚШ-та кәсіпқойлардың олимпиадалық рингке толыққанды оралуына бағытталған қадам жасалды. Енді олар үшін бөлек іріктеу жүйесі жұмыс істейді.
"Бірінші кезең кәсіпқой боксшылар арасындағы турнир болмақ, оның жеңімпаздары АҚШ-тың 2027 жылғы элиталық бокс құрамасының іріктеу жиынына жолдама алады. Бұл бағыт 2027 жылы Лимада өтетін Панамерикалық ойындар мен 2028 жылғы Лос-Анджелес Олимпиадасы қарсаңында халықаралық медальдардан үмітті америкалық боксшылардың аясын кеңейтеді", - делінген US Boxing мәлімдемесінде.
Қазақстандық кәсіпқойлар Олимпиадада өнер көрсете ала ма?
Қазақстанда АҚШ-тан айырмашылығы - кәсіпқойлар үшін Олимпиада ойындарына арнайы іріктеу жүйесі жоқ, бірақ шектеулер де қарастырылмаған. Қазақстан бокс федерациясының (ҚБФ) өкілі мәртебесіне қарамастан кез келген спортшы Қазақстан чемпионатына қатысуға, ал жеңіске жеткен жағдайда олимпиадалық құрамадан орын алуға құқылы екенін атап өтті.
"Кәсіпқой рингте жүрген жігіттер Қазақстан чемпионатына өтінім беріп, жүлдегерлер қатарына қосылса, ұлттық құрамаға қабылданады. Олар спортты дамыту дирекциясына қызметкер ретінде автоматты түрде тіркеліп, жалақы алады және ұлттық құрама сапында болады. Одан кейінгі іріктеуге келсек - оны бас жаттықтырушы турнирлердің нәтижесіне қарай анықтайды, ешқандай шектеу жоқ", - деді ҚБФ атқарушы директоры Рауан Игенев тілшімізге берген сұхбатында.
Игеневтің айтуынша, АҚШ-та кәсіпқойлардың қатысу мәселесінің көтерілуіне ол жақтағы спортты қаржыландыру жүйесінің басқаша болуы себеп.
"АҚШ-та кәсіпқой және олимпиадалық бокс дәстүрлі түрде әртүрлі модельмен дамиды. Кәсіпқой бокс бірінші кезекте коммерциялық құрамдас бөлікке бағытталса, олимпиадалық бокс көбіне мемлекеттік және институционалдық қолдауға тәуелді.
USA Boxing-тің кәсіпқойларға ұлттық құрамаға жол ашу туралы шешімін оң қадам деп санаймын. Бұл бәсекелестікті арттыруға, тәжірибелі әрі талантты спортшыларды тартуға және елдегі олимпиадалық бокс деңгейін көтеруге мүмкіндік береді. Сапалы шешімнің нәтижесінде спортшылар да, ұлттық құрама да, жалпы олимпиадалық бокс та ұтады", - деді Игенев.
- Біздегі рәсім қандай? Кәсіпқой спортшы Қазақстан чемпионатына қалай қатыса алады?
- Қазақстанда аймақтық бокс федерациялары, жаттықтырушылар штабы және Қазақстан бокс федерациясы арасында қалыптасқан өзара іс-қимыл жүйесі бар.
Қазақстан чемпионатына қатысқысы келетін кәсіпқой боксшы тиісті аймақтық федерацияға жүгіне алады. Федерация оның кандидатурасын қарап, белгіленген талаптарға сәйкес келген жағдайда спортшыны жарысқа қатысатын ресми өтінімге қосады.
Мысал ретінде бұған дейін кәсіпқой рингте өнер көрсетіп, кейін олимпиадалық боксқа оралуға шешім қабылдаған Абылайхан Жүсіповті айтуға болады. Оның қатысуы Қарағанды облысының бокс федерациясымен белгіленген тәртіп бойынша келісілді.
Біздің негізгі ұстанымымыз - әрбір білікті спортшының әділ спорттық бәсекеде өзін көрсетуге мүмкіндігі болуы тиіс. Кәсіпқой боксшылар үшін ешқандай жасанды кедергілер немесе шектеулер жасау жоспарда жоқ. Сонымен қатар барлық қатысушы қолданыстағы талаптар мен жарыс ережелеріне сәйкес келуі керек.
- Қалай ойлайсыз, кәсіпқойлардың деңгейі жалпы алғанда жоғары ма? Яғни олар Олимпиадаға шынымен де келіп, жағдайды өзгерте ала ма?
- Ең алдымен, кәсіпқой және олимпиадалық бокстың дайындық ерекшелігінде, жекпе-жек тактикасында және физикалық жүктемелерді бөлуде белгілі бір айырмашылықтар бар екенін түсіну қажет.
Кәсіпқой боксты марафонмен, ал олимпиадалық боксты спринтпен (қысқа қашықтыққа жүгірумен) салыстыруға болады.
Кәсіпқой бокста спортшының раундтары көп, бұл оған тактикасын біртіндеп құруға, қарсыласын зерттеуге, жекпе-жек қарқынын бақылауға және соңғы раундтарда басымдыққа ие болуға мүмкіндік береді. Көбінесе кәсіпқойлар төзімділікке, күштік дайындыққа және ұзаққа созылатын жекпе-жек бойына тиімділікті сақтай білуге басымдық береді.
Олимпиада боксында жағдай мүлдем басқаша. Мұнда небәрі үш раунд қана болады және олардың әрқайсысы шешуші мәнге ие. Спортшы алғашқы секундтардан бастап жоғары қарқын, жылдамдық, соққы дәлдігін, тактикалық икемділік пен қарсылас әрекетіне тез бейімделу қабілетін көрсетуі тиіс. Ұзақ барлау жасауға немесе қарсыласты біртіндеп қажытуға уақыт жоқ деуге болады.
Әрине, жекелеген кәсіпқой боксшылардың физикалық күші, тәжірибесі немесе басқа да жеке қасиеттері олимпиадалық бокс өкілдерінен жоғары болуы мүмкін. Алайда бұл олардың үш раундтық форматта автоматты түрде басымдыққа ие болатынын білдірмейді.
Сондықтан мен кәсіпқой бокс деңгейі олимпиадалық бокстан жоғары немесе керісінше деп кесіп айтпас едім. Бұл - әрқайсысы белгілі бір дағдыларды, дайындықты және спорттық ойлауды талап ететін екі бөлек формат.
Instagram-дағы бұл жарияланымды көру
Айта кетейік, Париж Олимпиадасының алдында БАҚ пен әлеуметтік желілерде 2016 жылғы Олимпиада чемпионы Данияр Елеусіновтің ойындарға қатысу мәселесі көтерілген болатын, бірақ қорытындысында ол кәсіпқой мәртебесін сақтап қалды.
Еске сала кетейік, келесі Олимпиада ойындары 2028 жылы Лос-Анджелесте (АҚШ) өтеді. Қазақстандық боксшылар 2016 жылдан бері төртжылдықтың басты додасында алтын медаль иелене алмай келеді.
Бұған дейін орта салмақтағы қазақстандық бұрынғы әлем чемпионы Жәнібек Әлімханұлы ауырлау салмақтағы титулдық жекпе-жекке дайындықты бастағанын растады.
