Ұлттық спорт медаль әкеле ме? Азиададағы кураш төңірегінде қызу пікірталас туындады

Фото: ҚР ҰОК / Сали Сабиров

Азия ойындары құрлықтың түкпір-түкпірінен келген спортшылардың басын сан алуан спорт түрінен біріктіреді. Сонымен қатар жарыс бағдарламасы үнемі жетіліп отырады, ал оған ұлттық спорт түрлерін қосу мәселесі талқылау тақырыбына айналады, деп хабарлайды Tengri Sport.

Осындай спорт түрлерінің бірі – кураш. Бұл халықаралық деңгейде танылып, ірі жарыстардың бағдарламасына енген өзбек халқының дәстүрлі күресі.

Анықтама: Кураш - тарихи тұрғыда Орталық Азияда, әсіресе Өзбекстанда кең таралған күрес түрі. Белдесулер түрегеп тұрып өткізіледі: спортшылар арнайы күртеден ұстау әдістерін қолданып, лақтыру тәсілдерін орындайды. Курашта жерде (партерде) күресу қарастырылмаған - лақтырудан кейін белдесу, әдетте, тоқтатылады.

Жапонияның Айти және Нагоя қалаларында өтіп жатқан 2026 жылғы Жазғы Азия ойындарында кураш күресінен жарыстар 27, 28 және 29 қыркүйек күндері өтті.

Мәселен, қазіргі уақытта Өзбекстанның кураш құрамасы 2026 жылғы Азия ойындарында 4 алтын жеңіп алды. Өз кезегінде қазақстандық Әділет Ахметғали қола жүлдегер атанды. Спортшы 81 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсетіп, турнирдің жартылай финалына дейін жетті. Ал әйелдер арасында қазақстандық Арайлым Шегенова да Азия ойындарының қоласын иеленді.

Кураштағы медальдар Өзбекстанға жалпы есепте Қазақстанды басып озуға мүмкіндік берді. Өзбекстан қоржынында 45 медаль бар, оның 12-сі алтын, 17-сі күміс және 13-і қола - бұл кестедегі төртінші орын. Қазақстан 42 марапатпен (9 алтын, 13 күміс және 23 қола) бесінші орында тұр.

Теңгерімді қалай табуға болады?

Кейінгі жылдары дәстүрлі спорт түрлеріне халықаралық деңгейде көбірек көңіл бөлініп жатыр. Азия елдері үшін бұл спорттық жарыстар арқылы ұлттық мәдени мұраны сақтау және танымал ету мүмкіндігі. Бұл туралы Қазақстан кураш федерациясының бас хатшысы Секен Қалиев мәлімдеді.

Оның айтуынша, сонымен бірге Азия ойындары Олимпиаданың баламасы іспетті ең ірі мультиспорттық турнир болып қала береді, сондықтан ұйымдастырушылар алдында әмбебап пәндер мен аймақтық шығу тегі айқын спорт түрлері арасындағы теңгерімді табу міндеті тұр.

"Меніңше, мұнда жалпы медальдық есепті қалыптастыру кезінде шынымен де теңгерім мәселесі бар. Кураш - тарихи тұрғыдан Өзбекстан үшін дәстүрлі спорт түрі. Сондықтан өзбек спортшыларында заңды түрде айтарлықтай бәсекелестік артықшылықтар бар.
Бұл ретте Азия ойындарында кураштан 6 марапат жиынтығы сарапқа салынады және олардың барлығы басқа түрлермен тең дәрежеде жалпы медальдық есепте ескеріледі. Бұл, сөзсіз, елдердің қорытынды позицияларына айтарлықтай әсер етуі мүмкін", - деп атап өтті Қалиев Tengri Sport-қа берген жауабында.

Сонымен қатар, сарапшы өзбек спортшыларының нәтижелері мен жоғары деңгейі күмән тудырмайтынын атап өтті.

"Сонымен бірге, мұндай ірі мультиспорттық жарыстардың бағдарламасын жасау кезінде барлық қатысушы үшін барынша теңгерімді жағдайларды сақтау мақсатында ұлттық және дәстүрлі спорт түрлерінің ерекшелігін ескеру маңызды деп ойлаймын", - деп толықтырды ол.

Қалиевтің пікірінше, Азия ойындарының бағдарламасы туралы дискуссия осылайша бір нақты спорт түрінің шеңберінен шығып кетеді. Ол Азияның ең ірі спорттық форумында олимпиадалық пәндердің, дәстүрлі спорт түрлерінің және әртүрлі елдердің мәдени мұрасының арақатынасы қандай болуы керектігіне қатысты.

Жазғы Азия ойындары 19 қыркүйек пен 4 қазан аралығында өтеді. Жапония жазғы Азиаданы тарихында үшінші рет қабылдап отыр (бұған дейін - Токио-1958 және Хиросима-1994). olympics.com мәліметінше, 43 спорт түрі бойынша өтетін 468 турнирге 15 мыңға жуық спортшы қатысып жатыр.