Қазақстандық Павел Тенцер әлемдегі ең қиын ультрамарафондардың бірі Сахара шөліндегі Marathon des Sables жарысын бағындырды. Tengri Sport-қа берген сұхбат барысында отандасымыз доданың қиындықтарымен бөлісіп, жарыстың егжей-тегжейін баяндап берді.
Marathon des Sables (MDS) - әлемде әйгілі әрі күрделі ультрамарафондардың бірі. 1986 жылдан бері жыл сайын Сахара шөлінің марокколық бөлігінде өткізіліп келеді.
Қатысушылар 6 кезеңде 270-ке жуық шақырымды еңсереді.
Мұндай додаға қазақстандық желаяқ Павел Тенцер де қатысып, жарысты сәтті аяқтап, елге медальмен оралды.
Кеспе күші
Tengri Sport тілшісіне берген сұхбатында қазақстандық спортшы дайындыққа өте зор жауапкершілікпен қарағанын айтты, өйткені MDS ең қауіпті жарыстардың бірі.
Дегенмен марафондағы тәжірибесінің арқасында (25 жарыс) бұл спортшы үшін аса қиындық тудырмаған.
"Мен ыстық елдерде марафон жүгірдім, қарда да, тауда да жүгіріп көрдім, жаттығудың түр-түрін сынадым. Оған қоса, әртүрлі адаммен сөйлесіп, мұндай жарысқа нақты не қажет екенін тереңірек түсіну үшін жүгіру тақырыбында подкасттар жаздым. Бұған дейін мұндай ультрамарафондарға қатысқан емеспін. Marathon des Sables мен үшін омындай алғашқы жарыс болды, шынымды айтсам, біраз есеңгіреп қалдым", - деп Павел алған әсерін жеткізді.
Жарыс алдында қазақстандық спортшы әлеуметтік желіде тез дайындалатын кеспе сатып алып жатқан суретін жариялаған болатын.
Ол 7 күндік жарысқа жалпы саны 18 қорап кеспе сатып алған. Павелдің айтуынша, жарыс кезіндегі керек-жарақ пен азық-түлікпен қамтамасыз ету мәселесі толығымен жүгірушінің мойнына жүктеледі.
Ұйымдастырушылар тек су мен жатын орын береді. Ал тез дайындалатын кеспе артық әурені талап етпейді әрі тез тоясың, сондықтан таңдау осы тағамға түскен.
"Бұл жарыста тамақтану мен өзін-өзі қамтамасыз ету - аса маңызды дүние. Егер бұл мәселеде қателік жіберсең, өмірің мен денсаулығыңа қауіп төнуі мүмкін. Ұйымдастырушылар әр қатысушының өзімен бірге 6 күнге жететін тағамы - кемінде 12 000 калориясы болуын міндеттейді. Тәжірибе арқылы калория жинаудың ең тиімді жолы - тез дайындалатын кеспе екенін түсіндім. Ол оңай дайындалады, ықшам, жеңіл және құрамында қажетті мөлшерде майлар мен көмірсулар бар", - деді Павел Тенцер.
Кеспеден бөлек, қазақстандық спортшы марафоншылар мен триатлоншылар арасында танымал көмірсулы энергетикалық ұнтақтарды да ала шыққан, бұл жол-жөнекей энергияны толықтыруға көмектеседі. Ал кеспені Павел күндізгі жарыс аяқталған соң лагерьде жеп отырған.
"Survival" жиынтығы
Мұндай жарыстарда өзіңмен бірге не болуы керек деген сұраққа Павел қажетті заттардың тізімін айтып берді.
"Шынымен де көп көмегі тиген зат - пышақ. Пинцеті бар түрі керек, мәселен, шөптің тікенін шығару үшін. Қажалған жерлерді кесуге ыңғайлы шағын қайшысы болғаны абзал. Тағы бір маңызды нәрсе - қол шамы. Ол жеңіл, ықшам әрі сенімді болуы тиіс. Қол шамына ақша аяуға болмайды. Кепка мен көзілдірік күннен ғана емес, құм аралас тұрақты соғатын желден де қорғайды", - деді марафоншы.
Сондай-ақ қолданылмаған, бірақ осындай жарыстарда үнемі жанында болатын заттар да бар екен.
"Міндетті жабдықтар тізіміндегі көптеген зат пайдаға аспады: құтқарушы терможамылғы, ысқырық, компас, құтқару айнасы. Олар үнемі жанымда болса да, қолданған жоқпын. Пауэрбанк те қажет болмады десе болады: телефонымды басқа қатысушылардың күн батареяларынан ара-тұра қуаттап алып жүрдім. Алғашқы көмек қобдишасы да керек болмады, құдайға шүкір, ештеңе қатты ауырған жоқ", - деді желаяқ.
Жарыстағы тағы бір қиындық - адам басына берілетін су мөлшерінің шектеулі болуы. Қазақстандық марафоншының айтуынша, ол тісін тазалауға да қорқып, шұлық жуудан мүлдем бас тартқан.
"Шұлықты әр 2 күн сайын ауыстырып тұру үшін қосымша жұптың болғаны өте маңызды, әрі олар барынша жеңіл болғаны жөн. Өйткені судың шектеулі болуына байланысты оларды жуу мүмкін емес. Бір адамға күніне 5 литрден артық су берілмейді.
Елестетіп көріңізші, сіз қашықтықты жүгіріп өттіңіз, ал сізге күннің соңына дейін және ертеңгі жарысқа дейін бар болғаны 5 литр су береді. Ол ештеңеге жетпейді. Әрине, тісіңді жууға да қорқасың, суды үнемдейсің, ал шұлық жуу туралы айтудың өзі артық", - деді Павел Тенцер.
Павел жарыстың ең ауыр тұсы ретінде тұрақты шаршауды атады. Әрбір кезеңнен кейін қалыпқа келу мүмкін емес: не түндегі желден болатын қатты суық, не құмның үстінде ұйықтау, не аяқтың қажалуы мен шаршау бәрі қатар келеді.
Сондай-ақ қазақстандық үшін азық-түлік қорының, соның ішінде тәттілердің таусылуы үлкен қиындық тудырды.
"Соңғы күндері тамақ таусыла бастады. Алғашқы күндері бәрі артығымен алып, бір-біріне тәттілер таратқан еді. Тіпті кейбіреулерде қара уылдырық та болды. Ал жарыс соңына қарай бір түйір кәмпит табудың өзі мұңға айналды. Дәмді бірдеңе жегің келіп тұрады.
Менде бүкіл жарыс бойы сақтап жүрген бір вафли болды. Ол пакеттің ішінде үгітіліп, сынып қалыпты. Соңғы кезеңнің алдында соны жеймін деп үміттеніп едім, бірақ рюкзактың еш жерінен таба алмадым. Шамасы, бір жерде түсіп қалса керек. Бұл, әрине, көңілімді қатты түсірді", - деп бөлісті қазақстандық.
Жарыс құны
Мұндай жарыстар арзан емес. Жарыстың Сахара шөлінің марокколық бөлігінде өткенін ескерсек, қазақстандыққа бұл қашықтықты ұшақпен бағындыруға, сондай-ақ жарысқа қатысу ақысын, Мароккода тұру және өзге де шығындарды төлеуге тура келді.
Павел бұл жарысқа жалпы алғанда 5 миллион теңгеге жуық қаражат жұмсаған, бірақ ештеңеге өкінбейді.
"Сапар маған жалпы 5 миллион теңгеден астамға түсті. Тіркелудің өзі 2 миллион 500 мың, билеттер шамамен бір миллион, жабдықтар да бір миллион теңгеге жуық болды. Ал Марокконың өзінде қонақүйлерде тұру, жарыстан кейін тамақтану және дүкен аралауға тағы 500-600 мыңдай кетті", - деді қазақстандық.
Павел жарыс алдында және жарыс кезінде отбасы мен жақындары оған үлкен қолдау көрсеткенін айтты.
"Айналамдағылар бұл жарысқа өте жақсы қарады. Олар мұндай шаралардан кейін адамның ешқашан бұрынғы қалпында оралмайтынын біледі. Бұған дейін мен Испаниядағы Сантьяго жолымен 900 шақырымды жаяу жүріп өткенмін және Түркиядағы Ликия соқпағын бағындырғанмын. Сананы қайта жаңғыртатын уақыт келді", - деп бөлісті қазақстандық.
MDS жарысы әлемдегі ең күрделі әрі қатал додалардың бірі болғандықтан, Павел Тенцер әзірге мұндай ауқымды басқа жарыстарды жоспарлап отырған жоқ. Дегенмен, ол бірнеше жылдан кейін MDS-ке жақсырақ дайындықпен оралып, жоғары нәтиже көрсеткісі келетінін айтты.
Ал обиылғы қазанда қазақстандық Арал теңізі түбімен 100 шақырымдық жарысқа қатысуды жоспарлап отыр.
Айта кетейік, марафонда ерлер арасында марокколық желаяқ Мохамед Эль Морабити жеңіске жетті. Екінші орын оның ағасы, MDS-тің көпдүркін чемпионы - Рашид Эль Морабитиге бұйырды. Үшінші орынды француз атлеті Людовик Поммере иеленді.
+7 (777) 001 44 99
