Әлемнің үздік шахматшысы Бибісара Асаубаеваға қарсы ойнаудан бас тартты: мән-жайы

Фото © Tengrinews.kz / Маржан ҚуандықоваФото © Tengrinews.kz / Маржан Қуандықова

Норвегиялық гроссмейстер Магнус Карлсен қазақстандық шахматшы Бибісара Асаубаеваға қарсы ойынға шығудан бас тартты, деп хабарлайды Tengri Sport.

Бұл жағдай 17 қарашада Будапештте (Мажарстан) өткен Total Chess World Championship Tour Pilot турнирінде болды. Карлсен қазақстандық спортшыдан блиц-партияда үш рет басым түсіп, бір ойынды тең аяқтады, сондай-ақ рапидтегі екі партияда да жеңіске жетіп, 11,5:0,5 есебімен мерзімінен бұрын жеңісін қамтамасыз етті.

Алайда 8 ұпай сарапқа салынған қорытынды партияға Карлсен қатысудан бас тартты. Асаубаева қарсыласын тақта алдында 15 минуттан аса уақыт күткен. Карлсен залға келіп, бас төреші Анастасия Сорокинамен сөйлесті де, ойын аймағынан шығып кетті.

Уақыт аяқталғаннан кейін оған техникалық жеңіліс есептелді. Қазақстандық шахматшы тиесілі 8 ұпайын алды, осылайша күннің қорытынды есебі норвегиялықтың пайдасына 11,5:8,5 болды.

Кейінірек Карлсен бұл партияны мағынасыз деп санағанын, өйткені оның ұпайы жеңімпаздың атын өзгертпейтінін айтып түсіндірді.

"Менің түсінігімше, классикалық партия болмайды, матч аяқталды. Ойынға келмеудің жалғыз салдары – мүлдем мағынасыз партиядағы жеңіліс. Әлем чемпионатында ойнап жатсаң және нәтиже ұпайға әсер етсе, оны түсінуге болады. Бірақ бұл көрсетілім турнирі емес. Егер матч бітсе, демек ол бітті. Одан кейін бәрібір қосымша партиялар өткізілетін болса, олар рейтингте ескерілмеуі тиіс. Әрқашан солай болатын. Ал егер мұнда басқаша істегілері келсе... бұл менің шешімім", - деді Карлсен.

Шахмат қауымдастығы Бибісараны қолдап, Карлсеннің әрекетін сынға алды. Мысалы, америкалық гроссмейстер Ханс Ниман норвегиялық шахматшы бұл қылығымен қарсыласына және жалпы спортқа құрметсіздік танытты деп мәлімдеді.

"Ойынға қатысудан бас тарту - бұл ұйымдастырушылар мен қарсыласқа деген құрметсіздіктің белгісі", - деп бөлісті Ниман.

Осыдан кейін турнирдің бас төрешісі Анастасия Сорокина ойынға шықпағаны үшін рейтинг ұпайларын алып тастау түріндегі қосымша санкциялар қарастырылмағанын ашып айтты. Карлсеннің Бибісараға қарсы ойнамау туралы шешіміне осы жайт әсер етуі мүмкін.

"Магнус партия басталар алдында келіп, мұндай жағдайда не болатынын сұрады. Біздің көзқарасымызша, ешқандай қосымша санкциялар қарастырылмаған, әрине, партияда оған жеңіліс есептелетінін есепке алмағанда", - деп түсіндірді төреші.

Айта кетейік, Магнус Карлсен әлі де ФИДЕ-нің ресми рейтингінде бірінші орында тұр және әлемдегі ең үздік шахматшы болып саналады. Норвегиялық бұл позицияны 2011 жылдан бері үздіксіз иеленіп келеді. Алайда оның жақын ізбасарларымен арадағы ұпай айырмашылығы қазір өте аз.

ФИДЕ-нің 2026 жылғы қарашадағы рейтингіне сәйкес, Карлсенде 2823 ұпай бар. Хикару Накамурада - 2792 (айырмашылық 31 ұпай), Фабиано Каруанада - 2783, Жавохир Синдаровта - 2782 ұпай. Ал Будапешттегі Total Chess турнирінің сәтсіз топтық кезеңінен кейін Карлсен 22-ге жуық ұпай жоғалтып, лайв-рейтингте шамамен 2801 ұпайға дейін төмендеді.

Бибісара Асаубаева - Қазақстанның үздік шахматшысы

Қазақстандық 22 жастағы шахматшы 2025 жылдың соңында мансабында үшінші рет блицтен әлем чемпионатында жеңіске жетті. Бұл жетістік Бибісараны бірегей чемпион етті: ел тарихында спорттың бұл түрінен ешкім мұндай биіктікке көтерілмеген.

Тоқаев Олимпиадада күміс алған қазақстандық шахматшыларды құттықтады